۲۹ژوئیه ۲۰۲۵ - عوارض کلیوی در دیابت اغلب به صورت خاموش پیشرفت می کنند و بیماران را پیش از بروز هرگونه علامت، در معرض پیامدهای تهدید کننده حیات قرار می دهند. شناسایی افراد دیابتی که در معرض افت سریع عملکرد کلیه یا مرگ زودرس هستند، دهه هاست که پزشکان را با چالش مواجه کرده است؛ چرا که نشانگرهای سنتی مانند کراتینین سرم و آلبومین ادراری در پیش بینی دقیق این خطرات ناکارآمد بوده اند.
اکنون، مطالعه ی جدیدی که در نشریه Journal of Cachexia, Sarcopenia and Muscle منتشر شده است، راه حلی امیدوار کننده ارائه می دهد. تیمی از پژوهشگران به سرپرستی دانشیار توموهیتو گودا از بخش نفرولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه جوندندو ژاپن، دریافتند که دو نشانگر خونی ساده به نام های تفاوت نرخ تخمینی فیلتراسیون گلومرولی(eGFRdiff) و سطح فاکتور رشد تمایز یافته ۱۵(GDF-15)، می توانند به طور مستقل پیشرفت بیماری کلیوی و مرگ و میر را در افراد مبتلا به دیابت پیش بینی کنند.
دکتر گودا، گفت: «در حال حاضر،eGFR و آلبومین ادراری که به طور رایج در کار بالینی استفاده می شوند، برای پیش بینی دقیق پیامدهای کلیوی در افراد دیابتی کافی نیستند. توسعه نشانگرهای زیستی جدید که مکمل این شاخص های موجود باشند، می تواند شناسایی زودهنگام و آسان تر بیماران پرخطر را ممکن سازد».
تیم تحقیقاتی داده های مربوط به ۶۳۸فرد بزرگسال ژاپنی مبتلا به دیابت را تحلیل کرد. شرکت کنندگان به مدت بیش از پنج سال تحت نظر بودند که در این مدت، ۱۱.۸ درصد از افراددچار افت قابل توجه عملکرد کلیه شدند و ۶.۹ درصد از افرادبر اثر علل مختلف جان باختند.
نمونه های خونی برای محاسبه eGFRdiff-شاخصی که تفاوت میان تخمین عملکرد کلیه بر اساس سیستاتینC و کراتینین را نشان می دهد- و تعیین سطح سرمی GDF-15، پروتئینی که به طور فزاینده ای به‌عنوان نشانگر التهاب و ضعف جسمانی شناخته می شود، مورد استفاده قرار گرفتند.
تحلیل ها ارتباطی قدرتمند را آشکار ساخت: بیمارانی با مقادیر پایین ترeGFRdiff با خطر بسیار بالاتری برای پیشرفت بیماری مزمن کلیه (CKD) مواجه بودند، در حالی که افراد با سطح بالای GDF-15 در معرض خطر بیشتر مرگ و میر قرار داشتند. به طور خاص، هر افزایش ۱۰واحدی در eGFRdiff با کاهش ۳۳درصدی خطر پیشرفت CKD همراه بود، در حالی که سطوح بالاتر GDF-15 با افزایش ۲۳۵درصدی خطر مرگ مرتبط بود.
دکتر گودا توضیح داد: eGFRdiff می تواند در طبقه بندی زودهنگام خطر در بیماری کلیوی دیابتی نقش داشته باشد و به توسعه راهبردهای درمانی شخصی سازی شده کمک کند؛ که در نهایت منجر به بهبود کیفیت زندگی بیماران دیابتی و کاهش هزینه های درمانی می شود».
نکته مهم آنکه این پژوهش نشان داد که این دو نشانگر، دیدگاه های مکملی ارائه می دهند.eGFRdiff که می تواند کاهش توده عضلانی و تغییرات متابولیکی را منعکس کند، ارتباط قوی تری با پیشرفت بیماری کلیوی داشت. در مقابل،GDF-15 که یک سایتوکاین پاسخ دهنده به استرس و مرتبط با التهاب است، پیش بینی کننده بهتری برای خطر مرگ و میر بود. این تمایز نشان می دهد که استفاده ی هم زمان از این دو نشانگر می تواند دقت شناسایی بیماران آسیب‌پذیر را افزایش دهد.
در سطح جهانی، دیابت یکی از علل اصلی CKD محسوب می شود که می تواند به بیماری کلیوی مرحله نهایی منجر شود و بیمار را نیازمند دیالیز کند-درمانی که تأثیرات عمیقی بر زندگی بیماران دارد و هزینه های بالایی برای نظام سلامت ایجاد می کند. شناسایی زودهنگام خطر کلیوی با استفاده از eGFRdiff و GDF-15 می تواند به پزشکان کمک کند تا مداخلات درمانی را زودتر آغاز کنند، روند بیماری را کند یا حتی متوقف سازند و جان بیماران را نجات دهند.
دکتر گودا در پایان گفت: «نتایج ما نشان داد که ضعف جسمانی و سارکوپنی، که ناشی از التهاب و اختلالات متابولیکی هستند، ممکن است در پیشرفت CKD و مرگ و میر در افراد مبتلا به دیابت نقش داشته باشند. ارزیابی eGFRdiff می تواند شناسایی افراد پرخطر را بهبود بخشد».
با شناسایی این نشانگرهای ساده اما قدرتمند، این مطالعه امیدی برای مراقبت شخصی سازی شده و پیشگیرانه و فعال در دیابت فراهم می آورد- پیشرفتی حیاتی در شرایطی که نرخ ابتلا به دیابت و عوارض آن در سراسر جهان رو به افزایش است.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-07-gdf-egfrdiff-blood-kidney-survival.html